1994- 2001: Nieuwe mogelijkheden

De jaren nadien kwam er een adempauze, van 1994 tot 1997 daalde het aantal asielzoekers tot een gemiddelde van 12.500 per jaar. Vanaf 1996 fungeerden de opvangcentra meer en meer als eerste opvangstructuur, zoals oorspronkelijk bedoeld.

Er werden veel minder asielzoekers rechtstreeks doorgestuurd naar de ocmw's. De ocmw's gaven pas financiële steun als de asielaanvraag ontvankelijk werd verklaard. En de asielinstanties drongen de opgelopen achterstand in asieldossiers stilaan terug. Alles verliep vrij goed tot midden 1998.

De crisis in Kosovo eind jaren negentig leidde tot een forse toename van het aantal asielaanvragen, met als absoluut hoogtepunt meer dan veertigduizend aanvragen in 2000. De opvangcentra konden de toevloed niet meer aan. Daardoor werden asielzoekers opnieuw massaal naar de ocmw's doorverwezen voor financiële steun. Dit ondanks de opening van nieuwe centra en de organisatie van opvangbedden door de vluchtelingenorganisaties Ociv en Ciré.

De overbezetting van de opvangcentra leidde tot een zoektocht naar nieuwe mogelijkheden. Zo werden de ocmw's gestimuleerd om lokale opvanginitiatieven (LOI's) in hun gemeente te organiseren, individuele woningen waar asielzoekers materiële in plaats van financiële steun kregen.

In januari 2001 besliste de regering om de opvang in twee fases veel strenger toe te passen: enkel materiële hulp tijdens de ontvankelijkheidsfase en financiële steun tijdens de gegrondheidsfase. Dit om mensen te ontmoedigen die enkel voor de financiële steun asiel aanvroegen.

Mede hierdoor maakte het aantal asielaanvragen een fikse duik de daaropvolgende jaren. Om die materiële hulp effectief te kunnen aanbieden werd de opvangcapaciteit in drie jaar tijd uitgebreid van 5.000 plaatsen tot zo'n 15.000.

De regularisatiecampagne die in 2000 startte, was een groot succes. Hierdoor kregen asielzoekers die al meerdere jaren op een uitspraak wachten over hun asielprocedure, de kans om een wettige verblijfsvergunning te verkrijgen. Meer dan veertigduizend mensen werden zo geregulariseerd.

vervolg (2002-2007)